Tạo sự hấp dẫn thu hút lao động khu vực phí chính thức tham gia BHXH

Thứ hai - 07/01/2019 09:28 13 0

Tạo sự hấp dẫn thu hút lao động khu vực phí chính thức tham gia BHXH

Mặc dù được xem là một trong những chính sách ưu việt, nhưng thực tế sau hơn mười năm triển khai, chính sách BHXH tự nguyện vẫn chưa thật sự thu hút người dân tham gia, số lượng người tham gia thấp, chưa đúng với tiềm năng. Vì vậy, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII ban hành Nghị quyết 28/NQ-TW về cải cách chính sách BHXH thể hiện rõ tư tưởng, quan điểm của Đảng và Nhà nước về việc để người dân khi rơi vào hoàn cảnh khó khăn đều được bao phủ bởi chính sách an sinh xã hội. Đây được coi bước tiến quan trọng là tiền đề để thực hiện tốt chính sách BHXH những năm tiếp theo.
03

       Còn "khoảng trống" trong chính sách…
       Theo thống kê, cả nước có khoảng 40 triệu lao động khu vực phi chính thức. Trong khi đó, người tham gia BHXH tự nguyện vẫn chiếm tỉ lệ rất nhỏ. Một phần thiết kế chính sách BHXH tự nguyện chưa linh hoạt và công tác tuyên truyền còn hạn chế, vì vậy nhiều năm qua, BHXH tự nguyện kém hẫp dẫn lao động phi chính thức.
       Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi nhấn mạnh, một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị quyết số 28 - NQ/TW Hội nghị Trung ương 7, khóa XII là đến năm 2020 phấn đấu đạt khoảng 35% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH; trong đó, nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 1% lực lượng lao động trong độ tuổi. Nghị quyết 28/NQ-TW của Đảng kỳ vọng bảo đảm mọi người dân đều được bao phủ bởi chính sách an sinh xã hội. Nhưng trên thực tế, trong hơn 10 năm triển khai thực hiện, số người tham gia BHXH tự nguyện rất thấp. Ðến thời điểm này mới chỉ có hơn 255 nghìn người và chủ yếu là những người đã đóng BHXH bắt buộc, tiếp tục tham gia đủ năm để được hưởng lương hưu. Vì vậy, việc đạt mục tiêu do Nghị quyết số 28 đề ra là rất khó khăn.
       Nhận định về chính sách còn để khoảng trống những đối tượng tiềm năng, theo Vụ trưởng BHXH (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) Phạm Trường Giang cho rằng, hiện nay, Luật BHXH chưa bao phủ hết đối tượng có khả năng tham gia BHXH bắt buộc. Hiện, theo Luật BHXH, chủ hộ kinh doanh cá thể không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Trong khi đó, thực tế nhóm đối tượng này có khoảng hơn năm triệu chủ hộ kinh doanh cá thể, trong đó có khoảng 3,7 triệu hộ có đăng ký kinh doanh. Có khoảng hơn 4.240 chủ hộ kinh doanh cá thể đã đăng ký và thực tế cơ quan BHXH đã tổ chức thu và giải quyết hưởng các chế độ BHXH. Nếu Luật BHXH quy định nhóm đối tượng này tham gia BHXH sẽ phát triển thêm được hơn năm triệu người vào hệ thống an sinh xã hội.
Ðồng thời, Vụ trưởng Phạm Trường Giang cũng cho rằng, trong những nguyên nhân khiến số lượng người tham gia BHXH tăng chậm, đó là do trong suốt một thời gian dài, Nhà nước chưa có chính sách hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện. Theo Luật BHXH, kể từ năm 2018 mới có chính sách hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện từ ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, các quy định về điều kiện được hưởng lương hưu khá khắt khe. Như, quy định phải tham gia 20 năm mới được hưởng lương hưu cũng khiến người dân chưa mặn mà tham gia; chưa có hình thức giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH phù hợp cho các địa phương; dịch vụ và tiếp cận dịch vụ BHXH cho người dân chưa thuận lợi; thiếu sự kết nối và hỗ trợ lẫn nhau giữa các chế độ BHXH…
       Chú trọng lao động phi chính thức
     Thống kê từ BHXH Việt Nam, mỗi năm, có khoảng 800 nghìn người tham gia vào hệ thống BHXH. Tuy nhiên, so với mục tiêu đặt ra là còn rất khiêm tốn. Do vậy, để phát triển đối tượng tham gia, đồng chí Bùi Sỹ Lợi cho hay, muốn phát triển đối tượng tham gia BHXH, nhất là BHXH tự nguyện, giải pháp đầu tiên là phải giữ những người đã tham gia, hạn chế số người về BHXH một lần. Đặc biệt cần phải có giải pháp chú trọng phát triển  lao động khu vực không chính thức (lao động nông thôn, nông dân...).
       Theo quy định của Luật BHXH, Nhà nước hỗ trợ cho người lao động thuộc hộ nghèo 30% số đóng, cận nghèo 25% và 10% cho hộ khác, đồng chí Bùi Sỹ Lợi cho rằng, muốn đẩy nhanh tiến độ, tăng tốc độ bao phủ BHXH tự nguyện thì cần hỗ trợ mức cao hơn, hấp dẫn hơn. Phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục, vận động, hướng dẫn để người dân thấy được lợi ích mục tiêu và quan điểm của Đảng, Nhà nước với chính sách An sinh xã hội.
        Bên cạnh đó, Cơ quan quản lý Nhà nước cần nghiên cứu để điều chỉnh chính sách để nâng mức hưởng thụ của người dân tham gia BHXH tự nguyện, bổ sung thêm các chế độ... tạo ra độ hấp dẫn với chính sách BHXH; Nâng cao vai trò của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể chính trị, xã hội trong việc tuyên truyền để kêu gọi người dân tham gia BHXH.
         Đối với lao động khu vực phi chính thức, Vụ trưởng BHXH  Phạm Trường Giang thông tin, sẽ có những hình thức lao động linh hoạt, phù hợp với điều kiện, mức đóng, phương thức đóng chứ không như BHXH bắt buộc. Chính vì thế, trong Nghị quyết 28 đã có điều chỉnh rất rõ là nghiên cứu, thiết kế các gói BHXH ngắn hạn, linh hoạt cho khu vực phi chính thức để phù hợp với mức đóng, phương thức đóng của người lao động khu vực phi chính thức khi tham gia.
Từ góc độ của cơ quan thực hiện chính sách, Trưởng Ban thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam) Ðiều Bá Ðược cho rằng, để BHXH tự nguyện tới với người dân thì cần sửa đổi, bổ sung chính sách pháp luật về BHXH theo tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW; quy định chặt chẽ điều kiện hưởng BHXH một lần; đồng thời cấp ủy, chính quyền địa phương cần vào cuộc tích cực, giao chỉ tiêu phát triển BHXH tự nguyện định kỳ đánh giá, báo cáo Chính phủ…
        Bên cạnh đó, nhằm mở rộng và phát triển người tham gia BHXH, nhất là BHXH tự nguyện, hiện BHXH Việt Nam luôn coi người tham gia BHXH là khách hàng và các thiết kế trong phương thức tiếp cận để phục vụ chăm sóc người tham gia đã hướng đến lấy khách hàng làm trung tâm. Theo đó, một trong những cách thức mà BHXH Việt Nam đang tiến hành đó là mở rộng các mạng lưới (đại lý thu), các đại lý này sẽ được phân bổ rộng rãi ở các tuyến, làng xã để len lỏi vào các gia đình, các khu dân cư để tuyên truyền, hướng dẫn, vận động và thực hiện các thủ tục phục vụ cho người tham gia trong đăng ký và đóng BHXH./.

Nguồn tin: Tạp chí BHXH

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây