Quỹ BHYT đã phản ánh đúng tính chất ngắn hạn và đảm bảo quyền lợi cho người bệnh BHYT

Thứ tư - 24/10/2018 15:31 44 0

Quỹ BHYT đã phản ánh đúng tính chất ngắn hạn và đảm bảo quyền lợi cho người bệnh BHYT

Thời gian vừa qua, có ý kiến cho rằng BHXH Việt Nam chỉ “lo giữ quỹ” làm ảnh hưởng đến việc KCB BHYT, trong khi quỹ BHYT đang còn kết dư. Trao đổi với PV Báo BHXH, ông Bùi Sỹ Lợi- Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, về cơ bản, cơ quan BHXH đã làm tốt nhiệm vụ được giao, đồng thời quỹ BHYT đã phản ánh đúng tính chất ngắn hạn của quỹ.
        * PV: Những năm gần đây, tình hình sử dụng quỹ BHYT gia tăng lớn, liên tiếp bội chi, nếu không quản lý và sử dụng nguồn quỹ BHYT hiệu quả sẽ ảnh hưởng đến công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ông nhận định như thế nào về thực trạng này?
         - Ông Bùi Sỹ Lợi:
Trong những năm gần đây, việc sử dụng quỹ BHYT đã phản ánh đúng tính chất ngắn hạn của quỹ, không còn tình trạng kết dư quỹ BHYT lớn như những năm trước đây, quyền lợi của người dân khi tham gia BHYT cơ bản được bảo đảm.
127

        Cụ thể: Năm 2016 thu BHYT được 82.538 tỉ đồng, nhưng trong năm đó chi tới 95.132 tỉ đồng. Năm 2017 thu được 84.244 tỉ đồng và chi tới 93.522 tỉ đồng. Theo ước tính của BHXH Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2018, tổng số tiền thu BHYT là 37.891 tỉ đồng (chưa bao gồm số các cơ quan nợ đóng là 3.500 tỉ đồng), nhưng tỉ lệ sử dụng quỹ lên tới 122,57%. Cùng với đó, nếu như năm 2016, bình quân chi KCB BHYT của 1 thẻ BHYT xấp xỉ 900.000 đồng, thì năm 2017 bình quân chi 1 thẻ BHYT lên tới gần 1.200.000 đồng (trong khi mức đóng trung bình là 1.004.700 đồng/thẻ BHYT/năm).
          Đáng lưu ý, năm 2017, quỹ BHYT bội chi khoảng 9.200 tỉ đồng. Cả nước có 59/63 tỉnh bội chi quỹ, trong đó một số tỉnh bội chi lớn (Nghệ An bội chi trên 1.000 tỉ đồng, Thanh Hóa bội chi 1.328,4 tỉ đồng); có 4 tỉnh cân đối được quỹ BHYT và có kết dư là TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương và Đắk Nông.
         - Việc gia tăng chi phí KCB BHYT có nhiều nguyên nhân, cả khách quan lẫn chủ quan. Chúng ta phải khẳng định rằng, mức đóng BHYT hiện không thay đổi trong khi mức hưởng và phạm vi quyền lợi của người có thẻ BHYT tăng lên. Mức đóng BHYT hiện vẫn bằng 4,5% tiền lương, trong khi đã có một số yếu tố làm tăng chi phí như: Mức hưởng, phạm vi quyền lợi BHYT, thông tuyến KCB BHYT và điều chỉnh bổ sung tiền lương vào giá DVYT từ ngày 1/3/2016 theo lộ trình.
         Việc điều chỉnh giá DVYT theo hướng tính đúng, tính đủ dẫn đến sự gia tăng chi phí BHYT. Đây cũng là nguyên nhân quan trọng nhất ảnh hưởng đến khả năng cân đối của quỹ BHYT. Bên cạnh đó là tình trạng lạm dụng quỹ BHYT từ người có thẻ BHYT cũng như cơ sở KCB BHYT; việc chưa đầu tư đúng mức cho công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tại Việt Nam, quỹ BHYT mới phân bổ khoảng 4% chăm sóc ban đầu (y tế xã), trong khi WHO khuyến nghị tăng phân bổ quỹ BHYT cho các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu đạt 30% tổng quỹ BHYT (y tế tuyến xã tăng từ 0,22% lên 20%, BV huyện từ 10% lên 30%). Nhiều chuyên gia cũng như WHO đã cảnh báo chi 1 đồng cho chăm sóc sức khỏe ban đầu sẽ tiết kiệm được rất nhiều lần cho việc điều trị bệnh.
         Tôi phải khẳng định, quỹ BHYT mất cân đối sẽ khiến công tác chăm sóc sức khỏe người dân không bảo đảm. Mất cân đối quỹ thì không có tiền để khám bệnh cho người có thẻ BHYT- đây là vấn đề đáng suy nghĩ. Mất cân đối quỹ còn ảnh hưởng đến cả cơ sở KCB, vì không có tiền để chi mua thuốc, trang thiết bị, lương nhân viên y tế… Do đó, phải làm sao để đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch và phải giúp người dân nhận thức đúng KCB là để chăm lo, bảo vệ sức khỏe toàn dân, không phải để lạm dụng, trục lợi. 
        * Tại phiên thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về tình quản lý và sử dụng quỹ BHYT năm 2017 mới đây, có ý kiến cho rằng việc kết dư đã khiến quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng; việc điều chỉnh giá dịch vụ, mở rộng quyền hưởng là chính đáng... Ông nhận định thế nào về ý kiến này?
        - Quỹ BHYT là quỹ ngắn hạn, nguyên tắc của quỹ là hết năm phải chi trả và quyết toán. Tuy nhiên, lâu nay chúng ta kết dư được quỹ này là sự cố gắng, quản lý rất tốt của cơ quan BHXH. Việc kết dư quỹ NHƯ THẾ  thực chất là số dư lũy kế từ nhiều năm trước. Nếu như từ năm 2015 trở về trước, quỹ BHYT kết dư (năm 2015 gần 12.000 tỉ đồng), nhưng từ khi có thay đổi giá DVYT được tính đúng tính đủ, quyền lợi của người tham gia BHYT được đảm bảo, chất lượng KCB được mở rộng, nâng cao…, làm gia tăng chi phí KCB nên từ năm 2016 quỹ BHYT bị mất cân đối. Năm 2017, quỹ bội chi khoảng 9.200 tỉ đồng (thấp hơn dự toán là 10.786 tỉ).
        Như vậy, nếu không có tích lũy từ quỹ dự phòng trong nhiều năm qua thì chúng ta lấy nguồn ở đâu để bù đắp kinh phí mất cân đối trong mấy năm nay. Và trong những năm tới với giá DVYT tăng, cùng sự phát triển DVKT tại các cơ sở y tế, tăng lượt khám của người dân thì dự kiến con số bội chi tăng cao. Trong bối cảnh chưa tăng mức đóng thì số thu trong năm sẽ không đủ bù chi và phải dùng quỹ dự phòng này ra để bù đắp. Vì vậy cho tới khi Chính phủ cho nâng mức đóng thì các biện pháp căn cơ, tiết kiệm sử dụng quỹ BHYT vẫn phải được thực hiện, tuy nhiên không vì thế mà hạn chế quyền lợi của người bệnh, phải thực hiện theo đúng quy định.
         Tôi khẳng định lại, quỹ BHYT đã được quản lý và vận hành theo đúng tính chất của quỹ ngắn hạn, đảm bảo cơ bản quyền lợi của người dân khi tham gia BHYT.
        * Bên cạnh việc tăng cường công tác kiểm soát chi KCB, giám định BHYT để tránh lạm dụng, trục lợi quỹ, BHXH Việt Nam luôn đảm bảo song hành quyền lợi cho người tham gia BHYT và các cơ sở KCB như tạm ứng, thanh quyết toán kinh phí kịp thời… Tuy nhiên, một số cơ sở y tế và người bệnh vẫn lầm tưởng cho rằng ngành BHXH chỉ khư khư giữ quỹ. Vậy, theo ông, việc này nên được hiểu như thế nào?
        - Qua theo dõi, Ủy ban Về các vấn đề xã hội nhận thấy, về cơ bản, cơ quan BHXH đã làm tốt nhiệm vụ được giao, đã nghiên cứu và áp dụng chặt chẽ quy định của Luật BHYT và các văn bản liên quan để thực hiện hoạt động tạm ứng, thanh quyết toán chi phí KCB BHYT cho các cơ sở KCB BHYT.
Tuy nhiên, với tư cách là người chịu trách nhiệm giữ quỹ cũng như do tính phức tạp trong thực hiện BHYT và hành lang pháp lý đang trong quá trình tiếp tục hoàn thiện, việc thanh quyết toán chi phí KCB BHYT vẫn còn làm cho cơ sở KCB hiểu lầm là gây khó dễ.
         Đơn cử, cơ quan BHXH tạm treo và chưa thanh toán theo giá trúng thầu, là do sự không thống nhất giữa Sở Y tế và cơ quan BHXH tại địa phương làm ảnh hưởng đến công tác KCB BHYT của cơ sở y tế.
Hay như việc tạm ứng chi phí cho cơ sở KCB ở một số địa phương còn chưa đảm bảo thời gian quy định, do sự phối hợp giữa các đơn vị trong thẩm định vượt quỹ hàng quý chưa tốt. Có nhiều cơ sở KCB chậm lập báo cáo quyết toán, chậm chuyển dữ liệu cho cơ quan BHXH theo quy định; khiến công tác thanh quyết toán chi phí vượt quỹ, vượt trần chưa được giải quyết kịp thời...
        * Trước thực trạng bội chi quỹ KCB BHYT như hiện nay, theo ông, với khoản kết dư quỹ BHYT như hiện nay, liệu sẽ tồn tại được bao lâu?
       - Cần phải làm rõ ở đây là, việc bội chi quỹ BHYT không phải chỉ là do lạm dụng, trục lợi chính sách từ phía người dân, cơ sở KCB, mà còn do nhiều nguyên nhân khác nữa như tôi đã nêu ở trên. Đó là, mức đóng BHYT không thay đổi, trong khi mức hưởng, phạm vi quyền lợi của người có thẻ BHYT tăng lên; việc điều chỉnh tăng giá DVYT.
        Tại lần báo cáo trước Quốc hội về việc quản lý và sử dụng quỹ BHYT năm 2016, Chính phủ dự báo quỹ BHYT chỉ cân đối được ít nhất đến năm 2019, nhưng thực tế là đến hết năm 2017, quỹ BHYT chỉ bội chi 9.278 tỉ đồng, số kết dư đến cuối 2017 là 39.977 tỉ đồng. Như vậy, giả sử mức bội chi hàng năm trung bình khoảng 10.000 tỉ đồng, thì quỹ BHYT dự tính vẫn đảm bảo cân đối đến hết năm 2021.
        * Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn tin: Báo Bảo hiểm xã hội

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây