Phát triển BHXH tự nguyện: Cần tạo “cú huých” để thúc đẩy người dân đến gần với chính sách hơn

Thứ hai - 17/09/2018 04:55 37 0

Phát triển BHXH tự nguyện: Cần tạo “cú huých”  để thúc đẩy người dân đến gần với chính sách hơn

Theo nhận định của BHXH Việt Nam hiện nay số người tham BHXH tự nguyện vẫn chỉ là con số khiêm tốn. Đây là một điều rất đáng tiếc bởi BHXH là một sàn an sinh xã hội bảo đảm cho tất cả mọi người dân được hưởng những quyền lợi về BHXH như lương hưu và tử tuất sau khi họ đã mất sức lao động, nghỉ hưu.
53
Để người lao động phi chính thức tích cực tham gia BHXH tự nguyện vẫn là "bài toán khó" cần có lời giải. (Ảnh minh họa)
        Một trong những mục tiêu của Nghị quyết 28-NQ/TƯ là đến năm 2021 phấn đấu đạt khoảng 35% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH, trong đó nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 1% lực lượng lao động trong độ tuổi. Đây là thách thức lớn đối với Ngành BHXH trong thời gian tới.
          Qua khảo sát, thống kê của BHXH một số địa phương, những người thuộc đối tượng tham gia BHXH tự nguyện ở địa phương chủ yếu trong khu vực phi chính thức với đặc thù lao động tự do, thu nhập bấp bênh và không bền vững. Do đó, để “kích cầu”, tăng thêm số lượng người tham gia BHXH tự nguyện, từ ngày 01/01/2018, ngân sách nhà nước đã hỗ trợ người tham gia BHXH tự nguyện dựa trên chuẩn nghèo khu vực nông thôn (700.000 đồng) với 3 mức hỗ trợ là 30% cho hộ nghèo, 25% cho cận nghèo và 10% cho đối tượng khác. Việc hỗ trợ tiền đóng từ 10% - 30% theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng BHXH hàng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn được coi là giải pháp thiết thực để thu hút đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.
          Tuy vậy, theo các chuyên gia, nhiều người lao động cho rằng khi tham gia BHXH tự nguyện phải đóng 22% mức thu nhập khai đóng BHXH tự nguyện, trong khi đó người lao động trong doanh nghiệp chỉ đóng 1/3 mức trên. Hơn nữa, nếu đóng theo mức thấp nhất là mức chuẩn nghèo nông thôn thì mức đóng góp ít, thời gian tham gia dài nên chưa tạo sức hấp dẫn cho người dân tham gia.
          Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ của nhà nước thời gian qua còn chưa đủ hấp dẫn, vẫn cần tạo thêm động lực như là một “cú huých” để thúc đẩy người dân đến gần với chính sách hơn. Đồng thời cần có sự thay đổi mạnh mẽ trong chính sách BHXH tự nguyện, để chính sách này ngày càng đến gần với lực lượng lao động phi chính thức - nhóm lao động chịu nhiều yếu thế và tổn thương trong xã hội.
          Mới đây báo cáo Viện Khoa học Lao động và Xã hội (ILLSA) chỉ rõ có tới 35,2% lao động phi chính thức chưa tham gia BHXH tự nguyện mong muốn tham gia. Đặc biệt, 8,5% lao động cho biết sẽ tham gia BHXH tự nguyện nếu có sự điều chỉnh, bổ sung các quy định được cho là hợp lý và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ của Ngành BHXH. Cụ thể, 80% mong muốn giảm thời gian, 55% mong muốn thông tin tư vấn rõ ràng, cụ thể và đổi mới thủ tục đóng hưởng thuận lợi, linh hoạt...
          Theo Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Lê Quân, hiện nhiều người dân muốn đóng BHXH tự nguyện nhưng lại ngại chờ đợi tới 20 năm sau mới được hưởng chế độ. Bên cạnh đó, dù người dân rất quan tâm đến các chế độ hưởng ngắn hạn như ốm đau, thai sản thì BHXH tự nguyện chỉ quy định 2 chế độ hưởng dài hạn là hưu trí và tử tuất. Đây là điểm kém hấp dẫn của BHXH tự nguyện với các loại hình bảo hiểm tư nhân khác. Do vậy, Nghị quyết 28-NQ/TƯ đã đề cập đến vấn đề giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu xuống 15 năm, hướng tới 10 năm với mức tính toán phù hợp, đồng thời từng bước mở rộng các chế độ hưởng của BHXH tự nguyện. 
          Để tạo sự hấp dẫn người dân tham gia BHXH tự nguyện, Phó chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sĩ Lợi cho rằng, Nhà nước phải thay đổi cơ cấu hỗ trợ “30 - 25 - 10” bằng một cơ cấu “50 - 50” hoặc có thể cao hơn thì mới khuyến khích được nhiều người tham gia. Cùng với việc điều chỉnh chính sách, Nhà nước cần hỗ trợ những người đến tuổi lao động tham gia BHXH từ nguồn phúc lợi chung. Đối tượng hỗ trợ gồm tất cả lao động làm việc trong khu vực nông nghiệp và khu vực phi chính thức như trách nhiệm xã hội mà các doanh nghiệp đang đóng thay cho người lao động (14%) để mọi người đều có lương hưu. Bên cạnh đó, Nhà nước cần có chính sách bảo toàn, cân đối và tăng trưởng quỹ BHXH nhằm tạo sự hấp dẫn cũng như niềm tin của người dân. Phải làm sao để người dân thực sự tin tưởng khi tham gia BHXH sẽ được hưởng chế độ chính sách về sau… Cùng với đó, trong tổ chức thực hiện cần phải quan tâm đến công tác tuyên truyền và cải cách thủ tục hành chính nhằm mở rộng thêm nhiều đối tượng tham gia BHXH.
          Theo thống kê của BHXH Việt Nam, hiện phần lớn nông dân, lao động tại nông thôn và lao động phi chính thức chưa tham gia BHXH tự nguyện. Đây là nhóm đối tượng tiềm năng để phát triển BHXH tự nguyện. Tuy nhiên, nhóm đối tượng này lại ít được tiếp cận các thông tin, chính sách về BHXH tự nguyện./.

Nguồn tin: Tạp chí BHXH

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây